Tilburger Frank Rietman (1962) heeft een progressieve spierziekte. “Het wordt er niet beter op”, zegt hij gelaten, maar tegelijk ook strijdbaar. Daarover straks meer. “Er komt steeds een handicap bij. Nu kan ik ook al niet meer zelfstandig eten.”

Door Paul Spapens

Op de hoek van een tafel in zijn appartement aan de Tafelbergstraat staat een Amerikaanse robot die hem letterlijk het voedsel met een lepel in de mond stopt. Hoe ingenieus ook, het is slechts een hulpmiddel want voor zijn leven in álle facetten, dus ook voor zijn dagelijkse kost, is hij volkomen afhankelijk van mensen die hem terzijde willen staan. 24 uur per dag. Gaande het gesprek helpen we hem met drinken door een glas water met een rietje naar zijn mond te brengen.

Ondertussen praat hij honderduit, maakt hij een goedgemutste indruk, maar als hij zijn telefoon of zijn rolstoel wil bedienen valt op hoe intens beperkt hij is. Traag en met moeite drukt hij knopje na knopje in. Hij verontschuldigt zich want hij moet naar het toilet en daar moet eerst iemand voor komen. De lichamelijk ernstig gehandicapte Frank Rietman baalt ondertussen stevig, als een stekker, op z’n Tilburgs.

Toegankelijk Tilburg

Hij kan namelijk met zijn elektrische rolstoel niet meedoen aan de Tilburgse Sterrentocht op zondag 11 januari. “De Tilburgse Sterrentocht brengt tot uitdrukking waar ik ook voor sta, namelijk samen optrekken, voor elkaar iets overhebben.” Frank Rietman deed eerder wel een keer mee aan de Tilburgse Sterrentocht. Hij maakte toen deel uit van een groepje leden van Toegankelijk Tilburg. “Dat is een organisatie die opkomt voor de belangen van mensen met een beperking in Tilburg”, legt Gerdy Zijlmans uit. Zij is projectleider van deze organisatie. Evenementen, gebouwen, in feite álles wordt door de organisatie getoetst op toegankelijkheid. “Voor ons is dat een randvoorwaarde om mee te kunnen doen”, aldus Frank Rietman, die zich daar als actief lid van Toegankelijk Tilburg ook voor inzet. Aansprekend voorbeeld is ‘het Plèngkske’. Het komt er op neer dat hij en andere leden van Toegankelijk Tilburg bij zoveel mogelijk Tilburgse horecazaken een aluminium ‘oprit’ (het ‘Plèngkske’) willen krijgen waarmee zijn dorpels en drempels kunnen overbruggen. “Dan kunnen wij ook een pilske drinken, zegt Frank Rietman om daar aan toe te voegen: “Dat is ook fijn voor een horecabaas want wij brengen altijd extra mensen mee.”

In een rolstoel, maar ongebroken

Vanuit deze doelstellingen van Toegankelijk Tilburg moet je volgens Frank Rietman de motivatie zien waarom vrijwilligers als hij elk jaar meedoen aan de Tilburgse Sterrentocht. “Dit evenement staat voor verbinding. Waar zouden wij, waar zou de stad, waar zou de wereld zijn zonder verbinding”, aldus Frank Rietman. Ooit leefde hij een normaal leven. Hij verdiende de kost als technisch tekenaar. Op een tafel liggen placemats met een foto van zijn drie dochters. We veroorloven ons om op te merken dat het mooie meiden zijn. “Mijn leven was zo gewoon dat ik zelfs ben gescheiden”, zegt hij met een kwinkslag die toch meer op een grimas lijkt.

Op zijn 26e kwam Frank Rietman in een rolstoel terecht en daarna is het alleen maar verder bergafwaarts gegaan. Fysiek althans, want zijn geest is ongebroken. Hij kan zelfstandig leven omdat hij in de Tafelbergstraat in een zogeheten Fokus-woning woont. Deze zijn er voor mensen met een lichamelijke beperking die zelfstandig willen wonen met begeleiding en verzorging. Zonder zo’n voorziening zou hij op een verpleeghuis zijn aangewezen.

Deelname aan Sterrentocht

Als op zondag 11 januari om 17.00 uur de Tilburgse Sterrentocht van start gaat, dan doen daar negen ervaringsdeskundige vrijwilligers van Toegankelijk Tilburg aan mee, ook Tilburgers met een visuele en een auditieve beperking. Tot zijn grote spijt is Frank Rietman dit keer niet van de partij. Zijn elektrische rolstoel heeft een aanpassing nodig waardoor de bediening, een joystick, wordt verwarmd. Die voorziening is niet op tijd klaar. Zijn handicap brengt met zich mee dat hij absoluut niet tegen kou kan.

Terwijl hij daar stevig van baalt, roept hij de Tilburgers op in zijn plaats te gaan. “Loop mee in de groep van Toegankelijk Tilburg en laat zien dat we er in Tilburg samen het beste van proberen te maken. Met elkaar, voor elkaar.”