<p>Jan van de Laar heeft moeite met zijn &lsquo;dochter&rsquo; in de dementiesimulator.<br>Foto: Arnold Reyneveld, Tekst: </p>

Jan van de Laar heeft moeite met zijn ‘dochter’ in de dementiesimulator.
Foto: Arnold Reyneveld, Tekst:

(Foto: )

Dementie beleven in een simulator: ‘Ze zijn niet gek’

Op het parkeerterrein van De Wever in Tilburg staat de grote container van Into D’mentia, die dienstdoet als dementiesimulator. Hierin ervaren vier leden van de werkgroep Dementievriendelijke Wijk straks aan den lijve hoe het is om deze aandoening te hebben.

Door Pauline Mulder en Aldert van der Burg

Tilburg - Jan Rietsema is innovatiemanager in de gezondheidszorg en was een van de mede-ontwikkelaars van de dementiesimulator. “Ons belangrijkste doel is om bij te dragen aan de kwaliteit van de dementiezorg in Nederland”, vertelt hij. “Een groep zorgprofessionals heeft deze simulator bedacht, samen met een bedrijf dat normaal gesproken games ontwikkelt. In 2012 is Into D’mentia gelanceerd en sindsdien reizen we met de container langs allerlei zorglocaties in Nederland om zorgmedewerkers en mantelzorgers onze dementietraining aan te bieden waar de ervaring in de simulator onderdeel van is.” Dementievriendelijke Wijk is onderdeel van Senioren 3 West, de seniorenpoot van de Wijkraad Tilburg 3 West, en bestaat uit vijf ouderen en verschillende dienstverlenende organisaties in Tilburg-West.

Beleven levert begrip

Jan van de Laar en Myriam van Loon zijn twee leden van de werkgroep die de simulator in gaan. Van de Laar, die ook bestuurslid van KBO Kring Tilburg is, werkte tot zijn pensionering in de verpleging van onder meer dementerenden. Na een kort instructiegesprek gaat hij met een geluidsvestje aan de cabine in. Deze ruimte is omgebouwd tot woonkamer van de persoon die dementie heeft. Via het geluidsvestje krijgt hij instructies die hij moet opvolgen. Hij start al wat onzeker bij de voordeur: welke sleutel van de bos moet hij gebruiken? Hij heeft geen idee. Na een paar pogingen is het raak en kan hij de woonkamer binnen. Hij krijgt de opdracht om de melk die hij gekocht heeft, in de koelkast te zetten: maar welk van de deurtjes is van de koelkast? Rietsema legt uit: “Ook gezonde mensen zoals Jan ervaren verwarring, desoriëntatie en andere gevoelens die mensen met dementie dagelijks hebben. Door de aandoening zelf te beleven, ontstaat meer begrip voor de ziekte.” Als Van de Laar de koelkast gevonden heeft, blijken daar al drie pakken melk in te staan…

Mantelzorger overbelast

Ook de ‘dochter’ van de deelnemer heeft een rol in de simulatie. Zij is virtueel aanwezig in de ruimte. Haar aandeel heeft vooral impact op het psychosociale aspect, wat voor onzekerheid bij de deelnemers kan zorgen. Als Van de Laar klaar is, beaamt hij dat. “Die dochter deed heel geïrriteerd en slingerde verwijten naar mijn hoofd”, zegt hij. “Dat was niet fijn. Als vanzelf ging ik terugpraten, terwijl ik natuurlijk best wist dat ik in een spel zat en zij me niet kon horen.” In het nagesprek dat alle deelnemers hebben, legt trainer Toine Struijcken uit dat dit in het echte leven ook veel gebeurt. “Veel mantelzorgers van mensen met dementie zijn overbelast: vaak hebben ze zelf een gezin en een baan en moeten dan ook nog voor hun familielid zorgen. Dat is zwaar. Daardoor kunnen ze niet altijd het geduld opbrengen dat goed zou zijn voor de dementerende. Bovendien nemen ze vaak de regie uit handen. Natuurlijk: ze doen het uit liefde, maar het is niet goed voor de patiënt.”

Heb geduld

Na Van de Laar is Van Loon aan de beurt om de simulator in te gaan. Zij is lid van KBO De Goede Herder en vooral nieuwsgierig. “Ik doe veel vrijwilligerswerk en kom ook regelmatig mensen met dementie tegen, onder meer op de gym.” Na afloop komt ze ontspannen uit de simulator. “Het was best interessant, maar ik vond het niet heel heftig. Alleen die dochter zou echt moeten leren om meer geduld te hebben. Dat is heel moeilijk, dat weet ik zelf ook wel. Maar dat is wel wat ik meeneem van deze training: heb geduld, laat mensen in hun waarde en ga normaal met ze om. Ze zijn niet gek.” KBO Kring Tilburg heeft inmiddels aangegeven beginnende dementie meer onder de aandacht van alle leden te willen brengen.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden