Logo stadsnieuws.nl


In de Bakertand is plaats voor 350 woningen, aansluitend bij Boschkens-Oost.
In de Bakertand is plaats voor 350 woningen, aansluitend bij Boschkens-Oost.

Bakertand weer terug naar Goirle

Burgemeester van Goirle, Mark van Stappershoef, en de locoburgemeester van Tilburg, Berend de Vries, tekenden woensdag 20 december de 'samenwerkingsovereenkomst locatie Bakertand-West'. Dit is een unieke samenwerking tussen twee gemeentes, die er beide belang bij hebben het gebied Bakertand op een adequate wijze te ontwikkelen.

Door Jan Loonen

TILBURG/GOIRLE - De gemeente Tilburg gaat op het grondgebied van Goirle als projectontwikkelaar van 350 grondgebonden woningen optreden. Tilburg heeft daarvoor een speciale BV opgericht: Bakertand BV. Goirle maakt het bestemmingsplan en keurt het inrichtingsplan van dit nieuwe wijkje goed. Na oplevering draagt de gemeente Tilburg alles over aan de gemeente Goirle.

Bij de gemeentelijke herindeling, jaren geleden, was de Bakertand bij Tilburg gevoegd. Die gemeente wilde daar bedrijventerreinen aanleggen. Dat is van de baan en nu is het plan in de Bakertand 350 woningen te bouwen, in het gebied tussen Boschkens-Oost en de Abcovenseweg.
Wethouder ruimtelijke ordening van Goirle Guus van der Put (PvdA) heeft de onderhandelingen met Tilburg gevoerd. "Wij zijn samen met Tilburg aan het bekijken of we Primagaz aan de Abcovenseweg naar een andere plek in Tilburg kunnen verplaatsen. Als dat lukt komt er op het terrein van Primagaz ruimte vrij voor kleinschalige woningbouw. Verder kan ik melden dat de stankcirkel van de Walhoeve is verplaatst, waardoor wij de wijk De Hoge Wal kunnen afbouwen met een nader te bepalen aantal woningen."

Gevraagd naar de vervuiling van de Oostplas, zegt wethouder Van der Put: "Bij ongewijzigd gebruik is er geen gevaar voor de volksgezondheid. Er is een zandlaag gestort. Onderzoek is gaande naar de kwaliteit van het zwemwater. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig, zo blijkt uit onderzoek. Het ligt voor de hand dat de plas een recreatieve bestemming behoudt."

Goirle is nog in overleg met Hilvarenbeek over het gebied nabij de Ambrosiusweg. "Denkbaar is dat wij zorgfuncties beogen of inzetten op duurzaamheid, bijvoorbeeld met windmolens."

De gemeente Tilburg heeft een handhavingstraject ingezet op een aantal illegale activiteiten in het oostelijk deel van de Bakertand. "Wij nemen dat over van Tilburg."
De overeenkomst met Tilburg is mede bepalend voor de bouwontwikkeling in de Zuidrand van Goirle. Daar kunnen tussen de 350 en 400 woningen worden gebouwd. Tilburg biedt Goirle 100 woningen uit het stedelijk woningbouwcontingent aan. "Wij stellen 190 woningen beschikbaar voor de Zuidrand en met de 100 van Tilburg is het begin van de ontwikkeling daar gefaseerd mogelijk."

Toespraak burgemeester Stappershoef van Goirle

"Geachte wethouder de Vries, beste Berend, geachte oud-burgemeester Rijsdorp, beste Machteld, betrokken ambtenaren, overige betrokkenen, beste dames en heren,

Hartelijk welkom hier in ons personeelsrestaurant. Twee maanden geleden noemden we dit nog gewoon kantine. Maar de boel is opgefrist en dat was ook echt nodig. Een nieuw interieur en een likje verf en nu noemen we het dus personeelsrestaurant annex ontvangstruimte'. En volgens mij is het de eerste keer dat we deze ruimte voor zoiets als dit gebruiken. In die zin dus een primeur. 

Maar gelukkig blijven de veranderingen in Goirle niet beperkt tot 'de binnenboel'. Want we zijn hier voor een bijzondere aanpassing van 'de buitenboel'. Over anderhalve week komt namelijk het gebied De Bakertand terug naar huis! 

Ik ga daar iets over zeggen, evenals wethouder de Vries. Daarna zullen wij samen de overeenkomst tekenen. 

Bakertand logeerde in Tilburg

Sinds 1 januari 1997 heeft de Bakertand in Tilburg gelogeerd. Met als directe aanleiding de gemeentelijke herindeling in Midden-Brabant. 

De meesten hier aanwezig weten dat het aanvankelijke voorstel was om naast BerkelEnschot en Udenhout ook Goirle bij Tilburg te voegen. Dat leidde tot hevig verzet in Goirle. De grote demonstatie en de berg zand op de gemeentegrens aan de Tilburgseweg zijn inmiddels legendarisch. 

En dat geldt ook voor de stevige lobby die vanuit het gemeentehuis werd gevoerd naar de verantwoordelijke kamerleden. Toenmalig burgemeester Peter van de Baar had ik een tijd geleden op de koffie en hij heeft me het verhaal nog eens in geuren en kleuren verteld. 

Resultaat van die lobby was dat de kamerleden  drie gemeenten bij Tilburg voegen te veel vonden. En Remkes, Van Heemst en Hoekema stelden dan ook een aantal amendementen voor, met als belangrijkste: in artikel 1 vervalt 'Goirle'. Het mag duidelijk zijn dat Udenhout en Berkel-Enschot bleven staan in dat artikel 1. 

In de toelichting bij deze amendementen staat letterlijk te lezen: "Deze amendementen beogen de gemeente Goirle zelfstandig te laten bestaan. 

Voorts beogen deze amendementen de kern Riel van de huidige gemeente Alphen en Riel aan Goirle toe te voegen, een en ander conform het provinciale Statenbesluit van 2 september 1994. 

In aanvulling daarop wordt voorgesteld een grenscorrectie met Tilburg ter hoogte van de A-58, waarbij het gebied ten noorden van de in Goirle plaatselijk bekend zijnde wegen Wageplank en Bakertand en het verlengde daarvan aan Tilburg worden toegevoegd, opdat een industriële ontwikkeling langs de A-58 door de gemeente Tilburg verder kan worden gerealiseerd. 

En aldus werd op 29 mei 1996 door de Tweede Kamer en op 11 september 1996 door de Eerste Kamer besloten. Goirle bleef zelfstandig, maar  de Bakertand lag per 1 januari 1997 in Tilburg.

Dames en heren, we zijn nu 21 jaar verder en de tijd deed zijn werk. Veranderende inzichten en regionale dynamiek maakten dat die 'industriële ontwikkeling' er nooit kwam en er ook nooit zal komen. Tegelijk weten we dat het woord 'nooit' in het openbaar bestuur nooit absoluut is. Dus laten we maar zeggen: vooralsnog nooit. 

 Bakertand lang bewoond

In het gebied wordt al heel lang gewoond. Het dekzandeiland waarop de Bakertand gelegen is, herbergt bewoning uit de late bronstijd tot midden ijzertijd. Ook oudere vondstmeldingen wijzen op sporen uit deze periode onder de bestaande woonwijk. 

Hier zou een grafveld gesitueerd kunnen zijn. Standaard hoort een urnenveld in de nabijheid gelegen te hebben: de Hoge wal is een mogelijke kandidaat. Dat valt te lezen in een artikel uit 2006 in het Tilburgse tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur. 

In het artikel staat verder dat er aan de andere zijde van de Katsbogte intensief geboerd werd. Er zou sprake zijn van kleine nederzettingen tot maximaal vijf boerderijen. Er wordt vanuit gegaan dat door brand en uitputting van de grond de bewoning hier zich niet voortzette. 

Pas eeuwen later, in de late ijzertijd, verschenen er weer bewoners. Niet alleen op de Bakertand, maar ook verder zuidelijk op de Grote Akkers. 

In een ander stuk schrijft heemkenner Joseph Wijdemans dat het gehucht Bakertand is voortgekomen uit de herdgang Abcoven.

Hij stelt dat de naam Bakertant (met een 't') in schrijfwijze terug gaat tot een schepenprotocol uit 1436. Daarin is te lezen: "aen die Bakertant Goerle". 

Vóór die tijd - in 1400 - vinden we: 'dat Bakartlant'. Hier ligt de oorsprong van de naam, namelijk het land van de toen bekende familie Bac. 'Bac-aert-lant' betekent: een ontginning in 'de aert of gemene' grond van de familie Bac. En zoals u ongetwijfeld weet bevindt De Bacseweg zich nog steeds in het gebied.

Twee eeuwen Goirle

In een boekje uit de serie 'Twee Eeuwen Goirle' staat het volgende. Rond 1800 telde Goirle 151 huizen. Die lagen vooral aan de Bergstraat, de Ketsheuvel (de huidige Kerkstraat), op Abcoven, op de Bakertand, langs de Dorpsstraat, het Wildeind, het Hoogeind en het Ven. Dat waren woonstraten die als linten in het landschap lagen. Met daartussen grote open stukken. De Bakertand was dus een deel van die lintbebouwing!

Kortom, de Bakertand is een onlosmakelijk onderdeel van ons grondgebied en van onze gemeenschap. Dat blijkt uit de geschiedenis en dat blijkt uit de ligging. 

Met deze grenscorrectie sluit het heden weer aan op het verleden en op de topografische kaart is de lelijke hap uit Goirle weer hersteld. De grens bevindt zich weer logisch langs de snelweg.

Win-win-situatie

Het resultaat van de overeenkomst mag er zijn. Er is sprake van een win-win-situatie. Tilburg ontwikkelt en exploiteert als private partij zo'n 350 woningen op Goirles' grondgebied en brengt daarvoor eigen contingenten mee. Met daarnaast nog zo'n 100 contingenten voor de ontwikkeling aan de Zuidrand. Die worden dus aan onze voorraad toegevoegd. 

Als gemeente kunnen wij eisen stellen aan de opzet van de wijk. Passend bij het dorpse karakter en in lijn met de nabij gelegen woningen. Het wordt een woonwijk waar zo'n 1000 mensen zullen gaan wonen. Goirlenaren die naar onze scholen en winkels gaan en gezinnen die aan ons culturele leven gaan deelnemen.  Het is een groeispurt voor de gemeente en een impuls voor de samenleving. We zullen sneller de grens van 25000 inwoners bereiken.  Waarmee we niet meer tot de 170 kleinste gemeenten van ons land zullen behoren, maar tot de 140 in de volgende categorie tot 50.000. 

Er is behoorlijk wat water door de Ley gestroomd voordat dit mogelijk was. Het initiatief dateert al van 2014 en is in bestuurlijke samenwerking tussen Tilburg en Goirle opgepakt. 

Met name noem ik hier oud-burgemeesters Peter Noordanus en Machteld Rijsdorp voor wat betreft de grenscorrectie. En de wethouders Berend de Vries en Guus van der Put voor wat betreft de aspecten van ruimtelijke ordening. 

Ambtelijk is er hard aan dit dossier gewerkt. Bestuurders kunnen wel met elkaar om de tafel gaan zitten. Maar dat heeft geen zin zonder stevig voorwerk. Het verkennen van de mogelijkheden, het uitwerken van de opties en het gedetailleerd  formuleren van de uiteindelijke afspraken. 

Graag dank ik hier alle betrokken ambtenaren van onze beide gemeenten. Zonder anderen tekort te doen noem ik uit Tilburg Suzanne Vleeshouwer, Alieke Blom en Coen van Rooij en bij ons Janke Bolt, Frans Beurskens en Carlo Zwartendijk. En in hen dank ik uiteraard alle anderen die ambtelijk een bijdrage aan dit dossier hebben geleverd. 

Er moet n og veel gebeuren

Maar we zijn er nog niet. Ook nu en in de komende tijd moet er veel gebeuren. Bewoners zijn aangeschreven, sommige woningen krijgen een ander nummer of zelfs een ander adres, De Tilburgse Dorenweg komt in Goirle te liggen, waardoor we ineens twee Dorenwegen hebben. Allerlei kadastrale aanpassingen, registratie in GBA, wijziging van bebording en ga zo maar door. 

Ook zijn we nog in gesprek met Hilvarenbeek. Over wat is gaan heten het 'Beekse deel van de Bakertand'. De politiek zal er nog een ei over moeten leggen. 

Over politiek gesproken. Ik spreek bij deze mijn waardering uit voor onze beide raden die uiteindelijk de knoop hebben doorgehakt. Natuurlijk is er de nodige discussie aan vooraf gegaan, maar dat vereist dit onderwerp ook. 

Constructieve samenwerking

Ik dank wethouder de Vries en oud-burgemeester Noordanus voor de constructieve samenwerking. Wij beseffen dat de gemeente Tilburg De Bakertand node zal gaan missen, nu jullie daar ambtshalve niet meer hoeven te komen. 

Beste Berend, het staat je natuurlijk vrij om af en toe eens te komen kijken of we wel goed voor dit gebied zorgen. Maar om de ongetwijfeld goede herinneringen aan Bakertand toch een beetje levend te houden, hebben we een aardigheidje voor jou gefabriceerd. Ik zal je dat zo meteen geven met de suggestie om het als aandenken aan ons gezamenlijke project een mooi plekje in het gemeentehuis te geven. 

Ik dank je nadrukkelijk ook namens onze lokale troubadour Jo Hogendoorn. Jo zingt over ons Goirle in het lied 'Brabants Dörpke'. Een lied dat mag worden beschouwd als ons eigen Gôols volkslied!

Het refrein stond afgedrukt op de uitnodiging voor deze bijeenkomst. Daarin wordt ook de Bakertand bezongen. Het gaat als volgt:

Want ik zie oe toch zo gèère, Brabants dörpke mee oewe Baokertaand, de Vurhaai en 't Ven 'k-Zal toch aaltij op oe roemen Brabants dörpke Gullie ammòl schôone plekskes zèèt van mèn 

Volkslied

Het is duidelijk dat de afgelopen 21 jaar ons volkslied niet meer klopte. Maar jullie begrijpen dat met ingang van 1 januari 2018 dat refrein weer zonder enige aarzeling en uit volle borst kan worden gezongen!

Ik geef je nu ons aandenken en uiteraard het woord, voor zover je dat wenst!

Ik dank u wel!

Reageer als eerste
Meer berichten