Voor sommigen is het woord autist een scheldwoord. "Ik zie het liever als een geuzennaam", zegt Ivo. "Wij zijn de Aspergers!"
Voor sommigen is het woord autist een scheldwoord. "Ik zie het liever als een geuzennaam", zegt Ivo. "Wij zijn de Aspergers!" (Foto: Ivo Ketelaar)

'Ook ik heb eigenaardigheden'

In de aanloop naar de Week van Autisme, van 31 maart tot en met 6 april, komt er drie weken lang in Stadsnieuws iemand uit de praktijk aan het woord. Deze week Ivo Ketelaar.

Door Geert van Elten

TILBURG - De afgelopen weken stonden er op deze pagina twee verhalen van mensen die vertelden over hun autistische beperking. Ik heb ze mogen helpen met hun verhaal. Ook vorig jaar sprak ik er twee. Deze week komt de laatste aan het woord: Ivo Ketelaar. Maar wel in een andere vorm, omdat ik ook wil vertellen hoe hun verhalen mij hebben geraakt.

Ivo is dus de vijfde die me openhartig heeft verteld over wat autisme kan betekenen. Hij bevestigt dat het woord 'beperking' een eenzijdig beeld van autisme geeft. Want het kan ook zorgen voor bijzondere kwaliteiten. Zelf heeft Ivo van autisme zijn kracht gemaakt. Als enthousiast fotograaf laat hij met zijn foto's zien hoe iemand met autisme naar de alledaagse werkelijkheid kan kijken en welke emoties beelden bij mensen met autisme kunnen oproepen.

Fotografie doet hij al 51 jaar. Als kind op vakantie kreeg hij een plastic cameraatje met één rolletje. Toen was hij verkocht. Later richtte hij zelf een donkere kamer in om de foto's te ontwikkelen. Wilde naar de fotovakschool, maar daar speelde zijn autistische aanleg hem parten. Ivo is er de man niet naar om te ontkennen dat die aanleg ongemakkelijk kan zijn. Wel wijst hij op de andere kant van de medaille. Zoals het vermogen zich ergens sterk op te concentreren. Ivo studeerde theologie aan de universiteit in Tilburg. Daar stond zo'n 8,5 jaar voor, Ivo is na vijf jaar gestopt. "Het belangrijkste wat ik daar geleerd heb, is dat ik beter snapte hoe mensen in elkaar zitten."

Stilzitten is niets voor hem. Nadat hij als tiener succes had met het verkopen van advertenties voor een krantje van een koor waar hij zong, kwam hij na zijn studie in de verkoop terecht. "Dat kon ik goed. Verkopen is werken volgens een stramien. Dan werkt autisme goed. Bovendien heb ik een sterk geheugen. Dus ervaringen in de omgang met mensen kan ik goed onthouden en gebruiken bij nieuwe ontmoetingen."

Dus Ivo was een succesvolle verkoper, maar het werk gaf hem geen voldoening. Er was erg veel druk om te presteren en het ging echt alleen om geld verdienen. Uiteindelijk ging hij als zelfstandig uitgever aan de slag. Van vaktijdschriften, op papier en tegenwoordig vooral online. Ook van boeken, onder meer in opdracht van de provincie en Rijkswaterstaat. Door de opgedane ervaringen weet hij beter wat hij wel en niet moet doen. "Op beurzen raak ik vaak overprikkeld. Ik pak daarna dan bijvoorbeeld extra rust. De laatste tijd ben ik erg graag bezig met mijn project 'Hoe Kijkt Autisme'. Via foto's met korte teksten laat ik zien hoe iemand met autisme naar de alledaagse werkelijkheid kan kijken. En ook welke emoties beelden bij mensen met autisme kunnen oproepen." Dat doet hij op verschillende manieren. Via de website hoekijktautisme.nl, via exposities van zijn foto's, zoals in Rosmalen en Eindhoven, lezingen in onder meer de bibliotheken in Den Bosch en Waalre en binnenkort met zijn boek 'Hoe Kijkt Autisme'.

Ivo weet inmiddels zoveel van autisme en hoe hij ermee kan omgaan, dat hij kan zeggen: "Ik wellicht in sociale contacten nu beter ben dan dat ik zonder Asperger zou zijn geweest". Dat wil niet zeggen dat er geen zorg nodig is. In een gezin met opgroeiende kinderen en waar autisme een rol speelt, is goede begeleiding erg belangrijk. Die is niet altijd optimaal, weet de vader inmiddels. "Ik heb me verbaasd over hoe de zorg georganiseerd is. Er waart nog steeds de geest van vroeger rond. De organisatie lijkt vaak belangrijker dan de cliënt. Ik roep de professionals op zich meer te richten op de individuele cliënt in plaats van vooral op de eigen organisatie. Dat betekent dat je de zorg steeds op de persoon afstemt, dus het is telkens finetunen."

Ivo heeft zijn balans nu wel gevonden. "Al had ik de diagnose liever wat eerder gehad. Dan had ik eerder begrepen waarom ik ben zoals ik ben." Voor sommigen is het woord autist een scheldwoord. "Ik zie het liever als een geuzennaam", zegt Ivo. "Wij zijn de Aspergers! Laten we trots zijn! Iedereen heeft wel iets bijzonders. Gebruik dat. Ga ermee aan de slag."

Daar heb ik niets meer aan toe te voegen. Wel wil ik zeggen dat de vijf interviews mijn ogen geopend hebben. Ik heb vijf persoonlijkheden leren kennen. Heel verschillend. Met worstelingen, overwinningen, teleurstellingen, capaciteiten, voldoening. Genoeg om mij te leren anderen open tegemoet te treden. Voor zover ik dat kan. Want ook ik heb mijn eigenaardigheden.

Audrey Tulkens
Meer berichten