Hoe het kan gaan in het leven…
De moeder van Harry Swinkels (1958) wist een oude, afgetobde piano op de kop te tikken. Een witte. Het muziekinstrument diende louter ter decoratie van de woning in de Troelstrastraat in de toen nog nieuwe wijk Het Zand. Samen met zijn ouders en zijn zus ging Harry elke zondag braaf mee naar de Goede Herderkerk aan de Postelse Hoeflaan. Weer thuis na deze plichtpleging speelde de kleine Harry met een vinger op die afgeleefde piano de liedjes na die hij in de kerk had gehoord. “Gelukkig pikten mijn ouders dat op,” herinnert hij zich bijna een mensenleven later.
De ouders van Harry Swinkels ontdekten zo zijn muzikale aanleg. Samen met zijn zus Mariska kreeg hij pianoles. En nu, zondag 22 oktober, wordt op een bijzondere manier zijn muzikale loopbaan gevierd tijdens een speciale eucharistieviering in de Goirkesekerk. In deze mis, die om 9.30 uur begint, wordt door twee samenzingende koren een tiental (delen van) composities van Harry Swinkels uitgevoerd. In al zijn bescheidenheid is Harry Swinkels van betekenis geweest voor de rijke muziekcultuur van Tilburg.
Quatre Mains met zus Mariska
Het jubileum dat wordt gevierd is dat van muzikaal begeleider van kerkkoren. De laatste jaren dirigeert hij deze koren ook, terwijl hij gelijktijdig op de piano speelt. Dirigeren doet hij dan met zijn hoofd. Vijftig jaar geleden rolde Harry Swinkels als vanzelf in de functie van muzikaal begeleider van kerkkoren. “De parochie bestond 12,5 jaar. Voor dat koperen feest werden alle kinderen op de basisschool die een muziekinstrument bespeelden gevraagd om in de kerk op te treden. Samen met mijn zus bespeelde ik de piano quatre mains én ik begeleidde op de piano het kerkvolk dat tijdens de mis liedjes zong.”
Zo is de ontwikkeling van dit muzikaal natuurtalent begonnen. In het eerste jaar van de middelbare school (Paulus HBS) werd Harry Swinkels gevraagd op het kerkorgel een van de drie kinderkoren te begeleiden. “Dat is 52 jaar geleden”, rekent hij voor. Weer twee jaar later werd hij de vaste muzikaal begeleider van de volkszang tijdens missen in de Theresiakerk. Deze kerk is een van de parochies die later zijn samengevoegd tot de huidige Peerke Dondersparochie. Deze parochie viert elke zondag een mis in de Goirkesekerk, waar Harry Swinkels nog steeds – zondag 22 oktober vijftig jaar geleden – de muzikaal begeleider is van het kerkkoor. Vandaar dat zijn gouden jubileum, dat door zijn duur en inhoud bijzonder is, tijdens de mis in de Goirkesekerk wordt gevierd. Iedereen is daar trouwens welkom.
Eenvoudige Tilburgers
Harry Swinkels is geboortig uit een eenvoudig Tilburgs gezin, vader wever op de AaBe-fabriek, moeder zorgde voor het gezin. Als gevolg van de enorme woningnood woonde het gezin op kamers aan de Herstalsestraat. Het was daar zo krap dat de kinderwagen voor eerstgeborene Harry op een ander moest worden gestald. Toen het tweede kind, Mariska, werd geboren, kreeg het gezin een nieuwe woning in Het Zand. De muzikale genen heeft Harry Swinkels van moederskant. Broers van de oma (Van Baest) van zijn moeder waren organist en dirigent. “Maar binnen ons gezin speelde muziek geen rol”, aldus Harry Swinkels, die er zelf voor zorgde dat daar verandering in kwam.
De eerste muzikale beginselen leerde hij van neef Jan van Baest. Voordat Harry Swinkels zich daadwerkelijk achter een piano zette, moest hij eerst zes weken noten leren. Terugblikkend zegt hij: “Ik kon eerder noten lezen, dan gewoon lezen.” Na de middelbare school ging hij naar het conservatorium in Tilburg en studeerde hij af op de hoofdvakken orgel (1985) en ‘Theorie der muziek’ (1986). Harry Swinkels speelde toen al in bandjes, met zijn muzikale talent kun je eigenlijk niets anders verwachten. Onder meer speelde hij samen met Ruud Hermans. Na het voltooien van de conservatoriumopleiding ging hij leven van de muziek.
Componeren
Het begin van deze carrière was moeilijk, wat je steeds hoort van mensen die van zulke talenten moeten leven. Voor talenten als Harry Swinkels is een boterham niet steeds gegarandeerd. Zijn vrouw werkt op de kraamafdeling van het Elisabeth Ziekenhuis. Harry Swinkels slaagde er op drie manieren in zijn muzikaliteit te gelde te maken: door les te geven aan kinderen (en in mindere mate aan volwassenen) en in componeren op Factorium, door kerkkoren te begeleiden en door te componeren.
Al in zijn popgroepjesperiode zette Harry Swinkels zich aan het componeren – doorgaans muziek en tekst samen. Wat er zondag 22 oktober tijdens de viering van zijn jubileum als organist/koorbegeleider van zijn composities ten gehore wordt gebracht dateert van de laatste dertig jaar. Dat is een voor veel Tilburgers waarschijnlijk onbekend oeuvre, variërend van kinderliedjes (waar Harry Swinkels de componist heel goed in is) tot complete missen. Een voorbeeld van dat laatste is de Missa Petrus Donders, het enige Tilburgse muziekstuk dat in de muziekbibliotheek van het Vaticaans is opgenomen. Een van zijn eerste kinderliedjes maakt deel uit van de canon van Kinderen voor Kinderen (nummer 23). “Componeren is het leukste dat er is. Je maakt iets dat er nog niet is. Als zo’n compositie af is, geeft dat een soort sensatie.”
De ‘sensatie’ van de uitvoering van een tiental composities van Harry Swinkels wordt uitgevoerd door de twee koren die hij dirigeert en muzikaal begeleidt en die tijdens het jubileum de hoofdrol vervullen: Gemengd Koor Goirke en Gemengd Koor De Bron.