De Tilburgers huilden op 27 april 1994. Op die triestige datum ging de bijl aan de wortels van de lindeboom op de Heuvel. Schrijver dezes was er getuige van hoe een golf van emotie door de toeschouwers ging toen na vele generaties lang trouw groeien en bloeien met niets ontziende motorzagen een prachtig leven tot een abrupt einde werd gebracht. 'De Oudste Tilburger' stond er al in 1598. Zo’n vier eeuwen zag deze linde het leven der Tilburgers aan zich voorbijtrekken. Logisch dat de Tilburgers er van gingen houden.

Door Paul Spapens

Op de mooiste foto’s van deze linde staan of zitten Tilburgers bij de boom. Deze foto’s laten de band zien tussen de gemeenschap en dit groene sieraad. Er zijn daarom veel gedichten en liedjes over de Tilburgse lindeboom geschreven, zoals deze hartenkreet van Wies de Kok-van Bladel uit 1985:

"Vandaag ben ik bij de oude linde geweest, Waar wij vroeger zo vaak zijn gekomen. Hij keek langs mij heen, en kende mij niet. Stond stil, en strak te dromen. Ik vertelde hem zacht, van heel lang geleden van gelukkige dagen uit mijn jeugd. Ik praatte van herinneringen, Van geluk, en stille vreugd, Hij schudde zijn kruin, en bleef maar staren, al zag hij niemand om zich heen. Ik voelde mij toen bij die oude linde, Erg moeizaam en alleen…"

Een boom raakt je, dat is wel duidelijk. Het kost weinig moeite je voor te stellen wat een boom die zo oud wordt allemaal heeft gezien en meegemaakt. Zo is een boom een weliswaar stille, maar levende getuige van de geschiedenis. O, als die boom eens kon praten. Gelukkig kent Tilburg nog heel wat monumentale bomen. We mogen er ons gelukkig om prijzen. Zo’n drieduizend exemplaren zijn verzameld op een digitale kaart van de geminte. Criteria om in Tilburg een monumentale boom te zijn: de boom moet ouder moet zijn dan tachtig jaar, levenskrachtig zijn en cultuurhistorisch waardevol.

Oudste en dikste

Aan al die criteria voldoet een zekere Hollandse linde ruimschoots. Deze oudste en dikste boom van Tilburg staat aan de Zellerstraat in Tilburg. Dat is in Noord. Al zou je dat op het eerste gezicht misschien niet zeggen, Noord is een groene wijk met veel interessante groene elementen als parken en dus de oudste boom die rond 1750 is gaan groeien. Qua leeftijd is deze linde een waardig opvolger van de linde op de Heuvel. Ook deze linde heeft gezien hoe de wereld, hoe Tilburg is veranderd – het thema van deze Prent van 30 januari 1987.

De linde op de Heuvel was 152 jaar toen de linde aan de Zellerstraat begon te groeien. De oudste boom van Tilburg staat hemelsbreed 650 meter van de plek waar Peerke Donders in 1809 is geboren en opgroeide. Het kost weinig bomenfantasie om te bedenken dat de linde het manneke, dat later de bekendste Tilburger zou worden, heeft zien spelen. In datzelfde jaar kreeg Tilburg stadsrechten van Lodewijk Napoleon, de broer van… Allemaal meegemaakt door de boom die zich nu de oudste van Tilburg mag noemen.

Levende getuige

Een levende getuige van dit groene leven is de Oude Warande. Dit park werd in 1712 aangelegd, een kleine vijftig jaar voor het ontkiemen van de Hollandse linde. Niet dat de bomen die toen zijn geplant nog leven, maar het park is er nog wel. Het is bovendien een van de weinige sterrenbossen in Nederland die behouden zijn gebleven zoals ze oorspronkelijk waren bedoeld. Een sterrenbos is aangelegd als een ster met een centraal punt in het midden en bomenlanen die daar naar toelopen.

Er is, zoals deze de Prent van Cees Robben wil zeggen, veel veranderd, maar Tilburgse bekommernis om bomen is toch wel een constante. Eind vorige eeuw startte een renovatie van de Oude Warande die in 2008 gereed kwam. Tegen de kap van de linde op de Heuvel kwamen Tilburgers in het geweer waarbij we de naam van Henk Kuiper met ere noemen. Dat mocht dan wel niet baten, maar wat dat betreft laten de Tilburgers zich niet kisten. Ze komen nog steeds op voor hun bomen en de oudste boom van Tilburg in Noord ziet dat met tevredenheid gebeuren.