Op zaterdagavond 15 augustus om 19.00 uur wordt in het Vrijheidspark herdacht dat op 15 augustus 1945 een officieel einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Alle slachtoffers worden herdacht van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van het voormalig Nederlands-Indië. Het is altijd een indrukwekkende plechtigheid, een aanrader voor iedereen om deze bij te wonen.

Door Paul Spapens

Het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog wilde echter niet zeggen dat in Nederlands-Indië daadwerkelijk een einde kwam aan de oorlog. In werkelijkheid voerde Nederland tussen 1946 en 1949 een oorlog die 52 maanden duurde. 120.000 Nederlandse soldaten namen daar aan deel,. 4.585 vonden de dood.

In het Vrijheidspark staat het Indië-monument, een herdenkingsmonument voor de Tilburgse militairen die in Nederlands-Indië zijn gesneuveld in de periode 1945-1962. Dat laatste jaar heeft betrekking op Nederlands-Nieuw-Guinea dat in 1962 aan Indonesië werd overgedragen. Op dit herdenkingsmonument staan de namen van de zestig Tilburgse militairen die in deze hele periode het leven lieten.

Politionele Acties

Het thuisfront was erg betrokken bij de Tilburgse jongemannen die in de Politionele Acties tussen ’46 en ’49 moesten vechten; vijftig van hen lieten in die periode het leven. Hun namen vind je uiteraard ook op het Indiëmonument. Een typisch Tilburgs voorbeeld van die betrokkenheid is een Mariabeeld aan het Korvelplein. Het valt niet direct op omdat het niet op ooghoogte, maar boven een poortje staat. De oorsprong van het beeld is niet bekend, maar wel staat vast dat het een Korvels Mariabeeld is. Het moet ooit hebben gestaan op een kruispunt in deze wijk.

Het kan daar nooit lang hebben gestaan. Het beeld is namelijk in 1938 gemaakt door beeldhouwer Louis Manië uit Den Bosch. Hij was in dienst van het atelier van Van Bokhoven en Jonkers. Dit atelier zou je een concurrent kunnen noemen van P. Verbraak die aan de Noordstraat religieuze kunst maakte, dezelfde specialiteit als van Van Bokhoven. In Brabant wemelt het van de H. Hartbeelden van Van Bokhoven. Dat was een specialiteit van het Bossche atelier.

Katholiek Thuisfront

In mei 1947 werd het Korvelse Mariabeeld in een tijdelijk kapelletje op de Heuvel geplaatst. Dat gebeurde op initiatief van de Tilburgse afdeling van het Katholiek Thuisfront. Deze organisatie ondersteunde de uitgezonden militairen. De doelstelling was als volgt omschreven: ‘In den ruimsten zin des woords de actieve belangstelling van katholiek Nederland wakker te roepen voor de Nederlandsche militairen en die militairen geestelijk en stoffelijk te steunen.’ Het kapelletje op de Heuvel was een voorbeeld van geestelijke steun. De Tilburgers waren gewend om de hulp van Maria in te roepen. De Tweede Wereldoorlog lag in 1947 nog vers in het geheugen.

Deze Prent van 15 mei 1971 is een aansprekend voorbeeld van Tilburgse Mariadevotie. De vraag wordt opgeworpen of de Lieve Vrouw in de Hasseltse Kapel sterker werkt dan die van Kevelaer. De Prent laat de culturele identiteit zie die Tilburg deels ontleent aan de Mariadevotie. Het beeld aan het Korvelplein en het verhaal van dat beeld zijn daar een goede voorbeeld van. Dit Mariabeeld heeft in de relatie tot de Politionele Acties en de inzet van Tilburgse militairen een diepe betekenis. Het beeld is namelijk een zogeheten Mantelmadonna. Maria slaat haar mantel beschermend om een meisje en een jongen.

Devotieprentjes

Dit motief is zeer oud, het is in de dertiende eeuw ontstaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren devotieprentjes in omloop waarop Maria haar mantel beschermend om een stad of dorp sloeg. Tijdens de coronaperiode werd in Tilburg een Mantelmadonna-prentje verspreid om Tilburg te helpen deze moeilijke periode goed door te komen. De gedenksteen van Coba Pulskens aan de Diepenstraat is ook uitgevoerd als een Mantelmadonna. Dit reliëf is in 1947 geplaatst (en in 1989 vervangen door een replica), 1947, het jaar waarin op de Heuvel de Mantelmadonna ouders met zonen in Indië sterkte en kracht moest geven.