Zondag 11 oktober is er gelegenheid om kennis te maken met de Marroncultuur. In Tilburg wonen veel nazaten van Marrons – zij die zichzelf uit slavernij hebben bevrijd. Op de 'Dag der Marrons' verbinden twee gastsprekers, Audrey Bron en Sylvester Aboikoni, een stukje heldhaftig Surinaams verleden met het Tilburgse heden.

Wat zijn ook alweer Marrons? De term 'Marrons' verwijst naar slaafgemaakten die wisten te ontsnappen uit Nederlandse plantages in de kolonie Suriname. Zij vluchtten de binnenlanden in, overleefden het en vormden eigen, vrije gemeenschappen met behoud van Afrikaanse tradities. Die eerste Marrons of 'wegloopers' voerden tevens aanvallen uit op plantages om andere slaafgemaakten te bevrijden. Kort en goed: De Marrons hebben zichzelf uit slavernij bevrijd, lang voor de officiële afschaffing ervan in 1863. Het is voor de nazaten een belangrijke bron van trots, zeker ook nog heden ten dage.

Op 10 oktober 1760 sloten de Marrons een eerste niet-aanvalsverdrag met de Nederlandse koloniale overheid. Dat was een erkenning van hun onafhankelijkheid als volk. Daarom wordt op of rond 10 oktober jaarlijks Marrondag gevierd.

Tilburgse nazaten

In de loop der tijd ontwikkelden zich in Suriname verschillende Marron-gemeenschappen of volken. In het Nederlands staan die bekend als Aukaners, Saramakaners, Matawai, Boni's en Paramakaners.

Enkele bekende Tilburgse nazaten van Marrons zijn Kenny Bron, Steven Brunswijk en Mandela Weewee. Ouderen herinneren zich nog Eddy Dap, docent Engels en eerste voorzitter van de welzijnstichting voor Surinamers in Tilburg, de WST. Zijn persoon deed veel Surinamers besluiten zich in Tilburg te vestigen. Dat betrof veelal Marrons. Zij ontvluchten destijds hun land vanwege de binnenlandse oorlog; een diffuse en gemene strijd van het regeringsleger van Bouterse tegen achtergestelde, ontevreden inwoners van het binnenland (Marrons en inheemsen). Een veel gebruikte vluchtroute van Marrons was vanuit oost-Suriname via Frans-Guyana en Parijs direct door naar Tilburg. In 1987 meldden zich 10 tot 15 'Oost-Surinaamse asielzoekers' per week op het kantoor van de WST aan het Wilhelminapark.

Uitdagingen hier en nu

Op de jaarlijkse Marrondag komen verhalen tot leven die vooral terugvoeren naar de tijd van slavernij in Suriname en de strijd voor vrijheid die daaruit voortkwam. Drs Audry Bron zal nader ingaan op de geschiedenis van de Marrons in Suriname. Sylvester Aboikoni bespreekt de uitdagingen in het hier en nu van de verschillende Marron-gemeenschappen. Het veiligstellen van erfgoed voor volgende generaties is cruciaal voor hun voortbestaan.

De middag begint met een traditioneel plengoffer en wordt gecompleteerd door live-optredens van dansgroep Variano Fonkel. Yucata Lienga is moderator. De bijeenkomst vindt plaats in buurthuis De Back, Schout Backstraat 33 te Tilburg. Iedereen is welkom, aanvang 13:30 uur. Nadere info en aanmelding op www.30juni1juli-tilburg.nl