Stadsmuseum Tilburg heeft een haarschilderij in de collectie dat gemaakt is als nagedachtenis aan Marietje Kessels, die in augustus 1900 werd vermoord. Het is een uitzonderlijk werk dat veel emotie oproept, omdat haar eigen haar erin is verwerkt. In de 19e eeuw was het niet geheel ongewoon om van een dierbare overledene een werk te maken met afgeknipt haar. In oktober, Maand van de Geschiedenis, besteedt Stadsmuseum in het TijdLab (Bibliotheek LocHal) aandacht aan aandenkens aan overledenen in de vorm van haar, as of ander lichaamsmateriaal. Mensen met een dergelijk aandenken kunnen dit inzenden voor de mini-expositie. De Maand van de Geschiedenis heeft dit jaar als thema 'Lichaam & Geest'. Een expositie als deze past daar goed in.

Het haarschilderij van Marietje Kessels vormt het centrale punt van de expositie, die loopt van 3 t/m 31 oktober 2026. Dit bijzondere haarwerk wordt in augustus en september 2026 gerestaureerd in het atelier van Diede Verbiest. Een secuur werk, dat nauwgezet in beeld wordt gebracht in een video en foto’s. Dit beeldmateriaal is in de mini-expositie te zien bij het origineel van Marietjes haarschilderij.

Oproep

Stadsmuseum Tilburg doet daarnaast een oproep aan mensen met een object waarin haar, as of ander lichaamsmateriaal van een overledene gebruikt is, als aandenken aan die persoon. As van een overledene kan in een kunstwerk of een tatoeage worden gebruikt. Een haarlok of gevlochten haar kom je tegen in medaillons. Stukjes bot van heiligen worden in kerken bewaard. Dit kan allemaal onderdeel worden van de mini-expositie.

Deze uitingen van aandenken kunnen op zaterdag 26 september tussen 13.00 en 16.00 uur in het TijdLab (eerste verdieping van de Bibliotheek LocHal) getoond worden aan een medewerker van Stadsmuseum Tilburg. Ze kunnen onderdeel gaan uitmaken van de mini-expositie. Ook worden ze door een professionele fotograaf op de foto gezet, waarna ook die foto’s onderdeel worden van de expositie. Aanmelden hiervoor kan via stadsmuseumtilburg.nl. Deelnemers krijgen na 21 september bericht over het tijdstip op 26 september.

Forensisch onderzoek

Het is altijd een mysterie gebleven wie de moordenaar van Marietje Kessels was. Het haarschilderij is een van de weinige tastbare objecten uit die tijd. Stadsmuseum Tilburg wilde met de restauratie ook de mogelijkheid benutten om erachter te komen of forensisch onderzoek nog extra informatie zou kunnen opleveren. Zou dit nog kunnen bijdragen aan het oplossen van de cold case? Dit onderzoek is nog gaande, maar een eventuele uitkomst wordt toegevoegd aan de mini-expo.

Haarschilderijen

In de zestiende en zeventiende eeuw was het voor de rijke families niet ongebruikelijk om haarschilderijen te maken van overleden personen. Vaak werd rondom een portret van de overleden persoon een minutieus in elkaar verweven bloemmotief van haar gemaakt. Uit de negentiende eeuw zijn een aantal haarschilderijen uit Tilburg bekend. Ze zijn opgenomen in de collecties van Stadsmuseum Tilburg en Regionaal Archief Tilburg.