Rasmuzikant Henny Vrienten overleed op 25 april 2022 op 73-jarige leeftijd na een periode van ziekte. Hij wilde geen biografie, geen voetstuk en waarschijnlijk ook geen monument. Toch wordt er in Tilburg hard gewerkt aan een blijvende herinnering aan deze mateloos populaire zanger/componist/schrijver en Doe Maar-icoon die een belangrijk deel van de Nederlandse popgeschiedenis kleurde. Wie straks door de stad loopt, kan zomaar oog in oog komen te staan met een kunstwerk dat aan Vrienten herinnert. Hoe dat eruit gaat zien, waar het komt en vooral wie het mag maken wordt eind oktober/begin november bekendgemaakt.

Door Ron van Kuijk

Een kleine groep geselecteerde kunstenaars werkt momenteel aan ideeën voor het kunstwerk dat een plek krijgt in het centrum van de stad. De Stichting Tilburg Eert Henny Vrienten nam daarvoor het initiatief. Journalist en Doe Maar-fan Sandra van Steen (1970) werd ongeveer anderhalf jaar geleden gevraagd om mee te denken. Zelf studeerde ze in Tilburg, gaf er les en had veel contact met Vrienten. Samen met Stichting SPOOR, die zich namens de gemeente bezighoudt met kunst in de openbare ruimte, werd een traject opgezet.

"Het kunstwerk moet natuurlijk iets zijn wat aan Henny Vrienten herinnert," vertelt Van Steen. "Maar het zou ook mooi zijn als het jonge mensen en muzikanten inspireert. Het moet bovendien een hoogwaardig kunstwerk worden, want Henny stelde zelf ook altijd hoge eisen aan zijn eigen werk."

Zorgvuldig proces

Om te voorkomen dat persoonlijke voorkeuren of partijdigheid een rol spelen bij de keuze, wordt het ontwerp niet door de stichting zelf geselecteerd. Onder leiding van Stichting SPOOR is een speciale begeleidingscommissie samengesteld. Daarin zitten mensen uit de Tilburgse cultuursector. Ook de familie van Vrienten is vertegenwoordigd.

De commissie stelde voorwaarden op waaraan de kunstenaar en het uiteindelijke kunstwerk moeten voldoen. Daarbij is bewust niet omschreven wat voor soort kunstwerk het zou moeten zijn. "Er is niet gezegd: het moet een gitaar worden of het moet een standbeeld worden, of een portret van Henny ergens aan een gevel. We laten ons verrassen," aldus Van Steen.

De gemeente Tilburg moet daarnaast nog een officieel besluit nemen over een financiële bijdrage en de definitieve locatie voor het kunstwerk. Een plek die eerder werd geopperd, is het plein bij de Rockacademie. Die locatie ligt vlak bij de Bisschop Zwijsenstraat, waar Vrienten tijdens de periode van Doe Maar woonde.

Het proces duurt langer dan aanvankelijk misschien was gedacht. Dat heeft volgens Van Steen vooral te maken met de zorgvuldigheid die nodig is. "Als stichting willen we het monument bij voorkeur op de vijfde sterfdag van Vrienten onthullen. Dat is op 25 april 2027. Of dat haalbaar is, hangt mede af van het gekozen kunstwerk en het verdere proces. Maar kwaliteit gaat boven snelheid."

Voor Van Steen heeft haar betrokkenheid bij het project ook een persoonlijke achtergrond. Zij is groot fan van Doe Maar en publiceerde als journalist veel over de band en ook over Henny Vrienten als soloartiest. De Rotterdamse heeft bovendien een grote Doe Maar- en Vrienten-verzameling, die ze als een soort archief beschouwt. "Ik ben de enige niet-Tilburger binnen de stichting 'Tilburg Eert Henny Vrienten'", vertelt ze.

Volgens Van Steen is het niet terecht om te stellen dat Vrienten weinig met Tilburg had. "Hij woonde er natuurlijk al heel lang niet meer, maar hij kwam er nog regelmatig. Bij zijn zus en bij zijn moeder bijvoorbeeld. En er zijn ontzettend veel liedjes die hij heeft geschreven die rechtstreeks terug te voeren zijn op gebeurtenissen, maar ook plekken in Tilburg." Een van die plekken is De Spoel. "Het leuke tentje met dat prima bandje uit het nummer 'Doris Day', bijvoorbeeld. Daar kwam hij graag en vaak. Sterker nog, toen ik in Tilburg ging studeren, zei hij: dan moet je ook naar De Spoel."

Podcast over Vrienten

Naast haar betrokkenheid bij de stichting werkt Van Steen momenteel ook aan een podcastserie over Vrienten. Ze probeert beide projecten zo veel mogelijk van elkaar gescheiden te houden. "Ik ben er al best wel lang mee bezig en interview ontzettend veel mensen, zoek geluid en ga de archieven in."

De Stichting Tilburg Eert Henny Vrienten is ook actief op Facebook en gaat de komende periode weer vaker foto's, filmpjes en verhalen delen. Het eerste nieuwe beeld dat werd gepresenteerd, is een pictogram dat Ivo van Leeuwen van TilburgsAns maakte van Henny Vrienten. Van Leeuwen is trots op het eindresultaat: "Toen ik hiervoor werd gevraagd, zei ik meteen 'ja'. Henny Vrienten is een icoon in de Nederlandse popgeschiedenis. Dan is het mooi om op deze manier een steentje bij te kunnen dragen aan zijn nagedachtenis in Tilburg."

Tom America

Henny Vrienten werd weliswaar in 1948 geboren in Hilvarenbeek, maar groeide vanaf zijn achtste op in Tilburg en woonde en werkte er tot ongeveer zijn 35e. Hij speelde al vanaf jonge leeftijd in Tilburgse bandjes, waaronder Les Cruches. In de jaren zeventig werkte hij er onder meer samen met muzikant Tom America. Diezelfde America is nu een van de kartrekkers binnen 'Tilburg Eert Henny Vrienten'. Volgende week vertelt America in een interview met StadsNieuws over zijn hechte vriendschap met Vrienten, de nagedachtenis aan Henny en zijn eigen muzikale carrière.