Het is geen geheim: qua nachtcultuur doet Tilburg ver onder voor andere steden. Nieuwe initiatieven houden het steeds moeilijker vol en structurele aandacht en financiering ontbreekt. Als we niet opletten verschraalt het leven in de stad dusdanig dat Tilburg ’s nachts gewoon in slaap sust. ‘In de binnenstad zit niks.’

Door Woeste Grond

Tijdens de talkshow Café de Brabander van Woeste Grond gingen drie kenners van de Tilburgse nachtcultuur live met elkaar in gesprek. Een gesprek dat nodig is, omdat de stad het tot dusver maar heel mondjesmaat heeft gevoerd. Anderhalf jaar geleden was er voor het laatst een rondetafelgesprek met partijen die in de nacht actief zijn en waar iedereen heel enthousiast over was, maar die energie heeft de stad niet weten vast te houden.

Het staat buiten kijf dat de Tilburgse nacht landelijk, maar ook in de regio, terrein aan het verliezen is. Terwijl er in steden als Utrecht, Eindhoven en Den Bosch volop aandacht is voor het nachtleven en het gesprek daarover is geopend, blijft het debat in Tilburg uit. De gemeente Tilburg maakt momenteel werk van een eigen nachtvisie voor de stad, maar het is nog maar de vraag of die visie een impuls gaat geven. Waarom blijft de Tilburgse nachtprogrammering achter?

Onderzoek

‘De nachtcultuur ligt gewoon te laag op de stapel. Zolang dat het geval is, zal het ene na het andere initiatief verdwijnen. In Tilburg ligt de nachtcultuur echt op zijn gat.’ Aan het woord is Erwin Schellekens, eigenaar van Club Smederij, een van de grootste clubs van de stad. Hij laat momenteel onderzoeken hoe het er voor staat met het nachtleven in Nederland. ‘Uit dat onderzoek blijkt dat het voor de nachtcultuur heel lastig is om op eigen benen te blijven staan. De commerciële nachtcultuur niet zozeer, maar vooral de broedplaatsfunctie, waarbij nieuwe makers een kans krijgen om hun podium te pakken.’

Schellekens ziet dat het aanbod steeds verder verschraalt. Zijn achttienjarige zoon weet van verveling niet waar hij heen moet. ‘Hij gaat maar bij de Live hangen omdat er nergens echt iets unieks te beleven valt. Vroeger had Tilburg verschillende clubmogelijkheden: je kon een rondje maken door de stad en kreeg een soort van educatie mee. Je wist waar je je wel thuis voelde en waar niet. Nu heeft de horeca de functie van het uitgaansleven overgenomen. Dat is het probleem van dit moment.’

De clubeigenaar heeft aan den lijve ondervonden hoe zwaar de nachtsector het momenteel heeft. Club Smederij is momenteel gesloten wegens een verbouwing, maar Schellekens en zijn team wilden ondertussen tóch graag een plek hebben waar ze unieke programma’s konden draaien, vooral om het personeel binnen boord te kunnen houden. Schellekens opende Club DEMO, een club in het pand van studentenvereniging ESN aan de Heuvelring. Dat initiatief heeft een paar maanden bestaan voordat de deuren noodgedwongen dicht moesten.

‘Wij dachten dat iedereen in de binnenstad op ons zat te wachten’, vertelt Schellekens. ‘In de binnenstad zit niks. Als je op zoek bent naar een alternatieve plek waar gelijkgestemden komen, dan zit je bij DEMO goed. Die behoefte bleek gewoon veel minder groot te zijn. Aan het begin organiseerden we onze avonden gratis en hebben we ook de bierprijs nog omlaag gegooid. Later zijn we entree gaan vragen. Maar het mocht allemaal niet baten.’ Schellekens trok de stekker eruit om rode cijfers te voorkomen.

Niet in paniek raken

De vraag is of het per definitie erg is dat experimenten mislukken. Natuurlijk is het zonde als nieuwe initiatieven niet op eigen benen kunnen staan, maar Brian Oomens, programmeur van jongerenplatform T*Agency van de Tilburgse Schouwburg en erfgoedspecialist, heeft er ook een andere visie op. ‘Cultuur gaat uiteindelijk nergens naartoe. Nachtcultuur gaat ook nergens naartoe. Want waar mensen zijn, daar zal altijd cultuur zijn. We moeten niet allemaal in paniek raken en denken dat er nooit een vorm van nachtcultuur zal overblijven.’

Volgens Oomens doen we er goed aan om het nachtleven ook meer als erfgoed te beschouwen. ‘Het staat al op de lijst voor Immaterieel Erfgoed, maar het gevoel dat nachtcultuur erfgoed is, leeft nog niet echt. Ik denk dat die term ‘erfgoed’ een beetje problematisch is: je denkt dan al gauw aan oude gebouwen en niet per se aan een bruisend nachtleven. Maar het heeft dus wel degelijk een beschermde status. En wat beschermd is, moet blijven bestaan.’

Welke ideeën hebben Erwin Schellekens, Brian Oomens en Chiara Riboch nog meer over de toekomst van de Tilburgse nachtcultuur? Lees het hele verhaal via woestegrond.org