Als je helemaal uit Afrika naar Nederland komt vliegen, moet het wel een prettig gevoel zijn als je merkt dat je hier een warm welkom wacht. In Tilburg, in Moerenburg om precies te zijn, is nu een uitgekiende mogelijkheid tot nestbouw geschapen voor de oeverzwaluw, als dat kleine vogeltje (ongeveer zo groot als een mus) in de lente hier enigszins buiten adem arriveert. Enigszins buiten adem? Jazeker, want dan heeft dat beestje zes weken lang gevlogen en soms wel 300 kilometer op een dag afgelegd.

Tekst: Gerard Sanberg

Foto’s: Gert-Jan Remmers/Nononsens

Na zo’n herculische prestatie moet het goed rusten zijn, maar de oeverzwaluw zit niet bij de pakken neer, hij gaat aan de slag want er moet een nest gebouwd worden. Waar? Juist, daar gaat het hier over: waar bouwt de oeverzwaluw zijn nest? In zandige oeverwanden! Alleen, daarvan zijn er steeds minder in Nederland en dus schiet de Vereniging Behoud Moerenburg de oeverzwaluw te hulp.

Een betonnen oeverwand vol gaten

Hans van den Berg, 73 jaar en penningmeester van de vereniging, wijdt bij de betonnen wand vol gaten aan het water bij de Kommerstraat, enthousiast uit over het kleine vogeltje: “Moeilijk te begrijpen toch he, dat zo’n minuscuul vogeltje helemaal uit de Sahel naar hier vliegt, op zoek gaat naar een plek om te nestelen, en daar eitjes legt en uitbroedt. Die jongen vliegen dan in de herfst weer naar de Sahel. Mooi hoor.” Vandaar ook dat de vereniging zo z’n best gedaan heeft met die ‘oeverwand’ vol gaten. Vorige week is er zand achter gestort want daar nestelt de oeverzwaluw dan in, en: “Essentieel dat zo’n wand aan het water ligt want de vogels leven van de insecten die dat met zich meebrengt. Straks komt er ook geluid bij, vogelgeluiden, om de zwaluwen te lokken.”

Wat zal de toekomst brengen?

Als penningsmeester weet hij ook precies wat die wand kostte: “Ja, om en nabij 27.000 euro. Niet voor niks he? Och, het is maar één van de activiteiten van onze vereniging hier in Moerenburg. Onze vrijwilligers houden het gebied schoon, we hebben een snoeiploeg voor de knotwilgen, een uilenploeg en elke twee weken gaan er een groep op uit om vogels te tellen.” Hoe dekken ze dan de kosten van die wand? Hans: “Je moet goed je best doen om geld bij elkaar te krijgen, maar gelukkig hebben we sponsors, Als penningmeester wil ik die graag bedanken: gemeente Tilburg, Landschapsfonds Het Groene Woud, Brabants Landschap, Waterschap De Dommel en het Boekenschop.” Maar waren er geen plannen voor een recreatiecentrum in het gebied? “Ja, project Waterproef, maar die zijn gelukkig afgeketst. We beraden ons nu over de toekomst, samen met eigenaar De Dommel.”