Een foto van Rien Siers uit 1987 toont het plein van De Schans in Tilburg. Dit plein heette vroeger De Heikant en was de grootste nederzetting in het noordelijke deel van de stad. De structuur van de buurt is ontstaan in de middeleeuwen rondom een plein met wegen die naar Loon op Zand, Udenhout, Tilburg en Oisterwijk leidden.

Door John Geerts/Tilburgers.nl

In de negentiende eeuw veranderde de buurt door de bouw van een kerk, een pastorie, een klooster en een school. De gebouwen vormen een onderdeel van het katholieke leven uit het verleden. Het gebied is daarom aangewezen als beschermd stadsgezicht.

De Schans 43

Aan de rechterkant van de foto staat het woonhuis op het adres Schans 43. Dit gebouw is een rijksmonument. Een gevelsteen geeft aan dat het pand is gebouwd in 1873. De bouw gebeurde in opdracht van M. Reijnen, een boer die gestopt was met werken. Het huis heeft één verdieping en een zadeldak. De voorgevel is symmetrisch met de voordeur in het midden. De ramen aan de zijkanten hebben stuclijsten en de dorpels aan de onderkant zijn gemaakt van hardsteen.

De voordeur en de achterdeur komen uit in een centrale hal. In de woning zijn oude elementen bewaard, zoals een plafond met een schildering in Art-Nouveau-stijl. Onder het huis ligt een kelder met gewelven. Bij de woning staan lindebomen. Een boom werd rond 1816 geplant door bierbrouwer Witlox.

Klooster

Aan de linkerkant rechts van de kerk en de pastorie, zien we het voormalige klooster aan De Schans 123. Dit gebouw begon in 1872 als een laag woonhuis voor de kinderen van wever-koopman Bernardus Somers, wat nog altijd te herkennen is aan de gevelsteen met de inscriptie ’24-4-1872′. In 1902 vestigden de Zusters van Liefde zich in het pand, waarna bouwpastoor Leonardus van der Steen het transformeerde tot het ‘Sint Leonardusgesticht’. Architect C.F. van Hoof ontwierp in 1907 een flinke uitbreiding met twee bouwlagen en een nis met het beeld van de Heilige Leonardus. In de zijgevel herinneren vier spitsboogvormige vensters aan de oude kloosterkapel. Nadat de zusters in 1960 vertrokken, diende het gebouw jarenlang als wijkcentrum en sinds 2012 biedt Stichting Siza er woonruimte en ondersteuning aan cliënten met een beperking.