We zien hier een foto van fotograaf Rien Siers van Het Duvelhok, gelegen aan de Sint Josephstraat 133 in Tilburg. Waarschijnlijk genomen ter gelegenheid van de officiële opening door Koningin Beatrix in 1984.

Door John Geerts/Tilburgers.nl

De geschiedenis van het pand begint in 1862, toen de broers Isaac en Abraham Deen er een katoenspinnerij vestigden voor de firma Deen. Omstreeks 1880 ging het gebouw over in andere handen en werd Constant Lombarts eigenaar van de erin gevestigde wollenstoffenfabriek, die in 1896 werd doorverkocht aan Louis de Wijs.

Vanaf 1911 fungeerde het complex als dependance van de firma BeKa. In deze periode werd het pand gebruikt voor de eerste, intensieve bewerking van ruwe wol. Dit proces – waarbij de wol werd ontward, schoongemaakt en met smoutolie behandeld – stond destijds bekend als ‘duivelen’. Omdat dit een uiterst vuil karwei was, zagen de arbeiders er dikwijls smerig uit en kregen zij in de volksmond de bijnaam ‘duvels’. Dit leidde uiteindelijk tot de naam van het gebouw: het Duvelhok.

Kunstcentrum en koninklijke heropening

Nadat de fabriek in 1968 haar deuren sloot, kreeg het pand al snel een nieuwe bestemming. Eind jaren zestig namen initiatiefnemers zoals Hans Claesen, Ad Willemen, Hans van Zummeren en Theo Mols het initiatief om er een werkcentrum voor beeldende kunst te vestigen. Ook fotograaf, filmer en docent Godfrey van den Heuvel gold in deze periode als een van de belangrijke gangmakers en voormannen van de kunstenaarswerkplaats.

In 1974 werd het Duvelhok onderdeel van de Stichting Musische Vorming (SMV), later de Tilburgse Kunststichting (TKS), die in 1983 eigenaar van het pand werd. De stichting initieerde in 1984 een grondige restauratie waarbij onder meer een nieuwe fabrieksschoorsteen werd opgemetseld. Op 31 august 1984 werd het gerestaureerde Duvelhok officieel heropend door koningin Beatrix. Ondanks het succes als drukbezochte cursus- en atelierplaats, leidde het faillissement van de Tilburgse Kunststichting in 2004 tot het einde van activiteiten.

Nadien behield het pand een culturele functie als expositieruimte en bood het onderdak aan maatschappelijke en artistieke initiatieven, waaronder stichting Raakveld. In 2006 werd de historische schoorsteen bovendien voorzien van een kunstzinnige vlam, ontworpen door Rob Birza.

Transformatie

Een nieuw hoofdstuk voor het monument brak aan toen het begin 2014 werd aangekocht door cabaretière Karin Bruers en Kees Cools. Zij startten een ingrijpende en duurzame verbouwing om het pand te transformeren tot een multifunctionele, creatieve hotspot. In juni 2016 volgde de officiële heropening. In 2020 verkochten Bruers en Cools het pand aan Dokvast die er een hofje met een woontoren van wilde maken. Na hevige protesten uit de buurt gingen deze plannen niet door en werd in 2024 het Tilburgse bedrijf AVEC (leverancier van creatieve producten) de eigenaar van het Duvelhok voor kantooruitbreiding.