In deel 1 van dit tweeluik kon je vorige week lezen hoe Johan ‘zijn’ Hulten zag opgaan in het grote Tilburg. Maar Johan past zich aan. Hij wordt lid van de buurtvereniging en gebiedsgids voor Stadsbos 013. “Dit buitengebied heeft een enorme cultuurhistorische waarde.”

Tekst: Theo van Etten

Fotografie: Laurens Janus

Johan kan uren vertellen over zijn geboortegrond. Over de Prinsenhoef en de Van Diedeghemstraat, namen die verwijzen naar een veertiende-eeuwse geschiedenis en een link leggen naar de familie Van Polanen, heren van Breda. De naam ‘Buitengebied ZuidWest’ komt mede uit zijn koker. “Klein Tilburg” wilde ik niet als nieuwe naam, dat was immers nog de ‘vijand’ van vroeger, haha.” Zijn actieve opstelling heeft hem toleranter gemaakt, zegt hij. “Ik ben en blijf een Hultenaar; al onze sociale activiteiten zijn op Gilze gericht. Ook met de waterleiding en riolering zijn wij nog steeds op Gilze-Rijen aangesloten en zelfs de vaste telefoonlijn is hier (gelukkig) nog altijd 0161.”

Een wandeling door Buitengebied ZuidWest levert interessante verhalen en bewoners op. Zoals dat van de majestueuze Prinsenhoef, vroeger de ‘hoeve van Holten’ geheten. De oude houten schuren (waarvan één uit 1875) zijn onlangs gerestaureerd en vormen een prachtig ensemble met de boerderij uit 1900. Maar leegstand is er ook in het buitengebied. Vanwege de plannen bij Wijkevoort hebben veel bewoners elders een heenkomen gezocht.

Wijkevoort

Ook de naam van dit gebied, waar al jaren zoveel over te doen is, blijkt historisch en verwijst naar een ‘voorde’ (een ondiepe oversteekplaats) bij de ‘wike’ (wijk of turfkanaal); mogelijk werd de Groote Lei vroeger namelijk ook gebruikt voor het vervoeren van gestoken turf, aldus de heemkundekring Molenheide.

Voor Johan is de kwestie Wijkevoort een missie geworden. Hij toont een foto waarop hij in driekoningenkostuum protesteert voor het gemeentehuis. “Ik ben niet tégen, wel tegendraads. Natuurlijk moet er iets met die grond gebeuren, alleen heeft die geplande grootschaligheid totaal geen waarde voor ons. Want weet je, als ze daar iets neerzetten dat goed is voor onze kinderen, dan ben ik de eerste die gaat spaaien.”

Crisli

Toch zit er nog muziek in dit gedeelte van Buitengebied ZuidWest. En wel heel letterlijk. Uit een van de woningen klinkt een vrolijk deuntje. Het doet nog het meest denken aan zo’n ouderwets draaiorgel in een Belgische danstent. En dat blijkt te kloppen. Eigenaar Crist Tellekamp is horecaondernemer in ruste en heeft in zijn garage een gigantisch Decap-orgel uit 1978 staan. Ooit stond het gevaarte in zijn zaak Crisli, een fameuze dansgelegenheid in Oosterhout. Na de sluiting maakte het orgel een complete wereldreis en staat nu weer te pronken bij Crist thuis.

En … het blijkt nog tiptop in orde. Crist is graag bereid een demonstratie te geven en neemt ons mee naar de achterkant van het tien meter lange gevaarte. Daar zien we boekenwielen met orgelboeken en het pneumatische systeem waarmee de complete ritmesectie wordt aangedreven. Na een druk op de knop horen we het aanzuigen van de lucht. Enkele seconden later gaan het los en klinkt ‘Rock around the clock’ door de ruimte.

Crist staat erbij en luistert. Hij ziet en hoort hoe het drumstel, de saxofoons, de accordeons, het orgel en de andere automatisch aangedreven instrumenten de liedjes ten gehore brengen die hij van haver tot gort kent. Zijn gedachten dwalen af naar de tijden van weleer. Hij ziet de stelletjes zwieren over de dansvloer. “Dat waren nog eens tijden man,” fluistert hij met een nauwelijks hoorbare snik in zijn stem.

Dit artikel verschijnt in het kader van het project ‘Den Grooten Weg der Eerste Klasse, no. 8’ van Heemkundekring Tilborch. Reageren? info@theovanetten.nl - Lees het volledige artikel inclusief een fotoverslag op:

https://www.heemkundekringtilburg.nl/buitengebied-zuidwest.html