‘Deze klok is door het eerste lid van onze Congregatie, Frater M. Basilius van de Ven, bij zijn intrede meegebracht.’ In het allermooiste handschrift, zoals je dat tegenwoordig nauwelijks nog leest, staat deze boodschap op een door de tijd bruin verkleurd briefje. Het memootje zit in een meer dan menshoge staande klok. Dit nuttige meubelstuk is een van de vele duizenden objecten die op zaterdag 28 februari en zondag 1 maart te koop worden aangeboden. In dat weekeinde verkopen de Fraters van Tilburg namelijk hun hele hebben en houden...

Door Paul Spapens

De reden: twee weken later, op 16 maart verlaten ze het Generalaat aan de Gasthuisring 54. Ze verkassen naar de Schiphollaan. Met het oog daar op hielden de fraters al eerder een publieke verkoop van schilderijen en ze organiseerden een rommelmarkt.

Nu is al het andere aan de beurt. Je kunt echt spreken van hun hebben en houden. De Fraters hadden eens veel leden en ze waren niet alleen her en der in Tilburg, maar in tientallen andere plaatsen gevestigd. Als voorbeeld moge dienen het ook in Tilburg toch wel bekende cultureel centrum Jan Van Besouw in Goirle dat is ondergebracht in een voormalig klooster van de fraters. Of Fratershuis Sint Petrus in Udenhout. Het ene na het andere werd gesloten en veel van de inboedels kwamen terecht in het Generalaat, het hoofdkantoor aan de Gasthuisring. Dat werd een stapelplaats.

Veel historisch materiaal is reeds onderbracht in bijvoorbeeld het museum voor religieuze kunst Krona in Uden, het Catharijneconvent in Utrecht, in de bewaarplaats van kloosterarchieven Sint Agatha en bij heemkundekringen. De enorme staande klok met het briefje met het mooie handschrift lijkt aan deze aandacht ontsnapt. De congregatie werd in 1844 door bisschop Zwijsen opgericht. Datzelfde jaar was Basilius (Bas) van de Ven het eerste lid. Vermoedelijk heeft hij de klok van zijn ouders meegekregen. Zulke handelingen waren toen gebruikelijk

Straffe rokers

Alle overige spullen die in de verkoop gaan zijn een stuk alledaagser. Zomaar een greep: bedden, bestek, boeken, botervlootjes, curiosa, glaswerk, kandelaars, kannen, kapstokken, kasten, kerstballen, klokken, koffers, meubilair, opbergrekken, pannen, schilderijen, servies, stoelen, tafels, en ook nog kunstnijverheid uit de missiegebieden. Tot die laatste categorie behoren Chinese houten sandalen. Opvallend: een hele wand vol klokken die ooit de tijd aangaven in de fraterhuizen. Curieus is een asbakje. Fraters waren straffe rokers. In een fraterhuis kwam je overal asbakjes tegen. Daar is dit een voorbeeld van.

Opbrengst voor de missie

Samengevat zegt een woordvoerster van de Fraters: "Er is héél véél, zó véél." Ze struikelt bijna over haar woorden. Een aantal voorwerpen heeft een vaste prijs. Voor veel andere spullen geldt ‘wat een gek er voor geeft’. De opbrengst is bestemd voor ‘de missie’, voor activiteiten van de Fraters in Afrika, Indonesië en Oost-Timor. Want anders dan in Nederland vormen de Fraters in die landen een bloeiende congregatie met voortdurend nieuwe leden die zich aansluiten, precies zoals Frater M. Basilius van de Ven dat deed in 1844.