Op een bijzondere foto van Niek Hermans, vastgelegd op het Merodeplein, zien we de markante plaquette van de Bronzen Bever, die sinds mei 1992 een prominente plek inneemt in het plantsoen. Dit kunstwerk is ontworpen door de Haarlemse beeldhouwer Eric Claus en dient als de tastbare herinnering aan een prestigieuze nationale onderscheiding. De Tilburgsche Woningbouwvereniging (TBV) ontving deze Rijksprijs voor Bouwen en Wonen in 1991 voor het vernieuwende stadsvernieuwingsproject ‘Merode’.
Door John Geerts/Tilburgers.nl
De bever op het monument is een bewust gekozen symbool, omdat dit dier bekendstaat als een hardwerkende bouwer die planmatig en in nauwe samenwerking complexe structuren realiseert.
Een revolutie in Tilburgse architectuur
De aanleiding voor deze bekroning was de gedurfde beslissing van de woningbouwvereniging om verouderde huizen rond het plein niet simpelweg te renoveren, maar volledig te vervangen door moderne architectuur. Architectenbureau Bedaux uit Goirle kreeg de opdracht om een wijk te ontwerpen die nadrukkelijk brak met de traditionele bouwstijl. Onder leiding van architect Jacq. de Brouwer ontstond een modelwijk met strakke lijnen, platte daken en een gevarieerd aanbod aan woningen voor gezinnen, senioren en studenten. Naast de eer was aan de prijs een bedrag van 50.000 gulden verbonden. De bouwvereniging besloot dit bedrag niet zelf te houden, maar onder te brengen in het TBV Bronzen Bever Fonds om toekomstige kunstprojecten in de openbare ruimte van Tilburg te financieren.
De strijd om behoud in 2026
Ruim drie decennia na de feestelijke onthulling van de bever staat de Merodebuurt opnieuw in het middelpunt van de belangstelling door een actuele discussie over erfgoed. Eind 2025 heeft Erik Bedaux, sprekend op persoonlijke titel, een verzoek ingediend om de 350 woningen van deze buurt officieel de status van monument te geven. Deze actie is een reactie op plannen van individuele bewoners om dakopbouwen te plaatsen. Volgens Bedaux zouden dergelijke ingrepen de zorgvuldig ontworpen architecturale eenheid van de wijk aantasten en de strakke lijnen van het oorspronkelijke plan verstoren. Hoewel een deel van de Tilburgers vindt dat bewoners de vrijheid moeten hebben om hun huis aan te passen, pleit Bedaux voor de bescherming van dit bijzondere stukje stadsvernieuwing dat destijds landelijk als voorbeeld werd gesteld.