Wat weet de huidige generatie basisschoolleerlingen van de Tweede Wereldoorlog? Nou, meer dan je denkt, zo blijkt uit het project ‘Wij herdenken en vieren’.

Door Theo van Etten

Mijnheer Paul van basisschool Armhoefse Akkers heeft zijn klas vandaag overgedragen aan gastdocente Sandra van Dam. Zij vertelt over de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Soms gaan vingers omhoog: "De opa van mijn vader heeft ook in een concentratiekamp gezeten." Herkenbaarheid alom, ondanks de jonge leeftijd van de toehoorders. Meerdere leerlingen komen met verhalen, zelfs over collaboratie en familieleden die lid waren van de NSB.

Groenland

De introductieles ‘Wij herdenken en vieren’ is een van de vier thema’s in het kader van erfgoededucatie voor basisscholen, die Stadsmuseum Tilburg in opdracht van Gemeente Tilburg ontwikkelde. Ze zijn bedoeld om het historisch besef van leerlingen een boost te geven, door de gebeurtenissen uit het verleden te vertalen naar het heden. Persoonlijke verhalen en gebeurtenissen uit de directe leefomgeving vormen hierbij de leidraad. Zoals het verhaal van Yasmine, die vluchtte uit Oekraïne. Of de oorlogen in Israël, Servië en Afghanistan. Zelfs het idee van de Amerikaanse president Trump om Groenland in te lijven, is een actueel onderwerp in groep 7/8.

Puinpaden

Sandra noemt de twee grote wereldoorlogen uit de twintigste eeuw als belangrijke ijkpunten in ons land. "Wandel je weleens in de Oisterwijkse bossen? En zie je dan weleens van die paden met stukken puin erin? Die komen uit Rotterdam. Het zijn de restanten van de huizen die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden platgebombardeerd door de Duitsers."

Of dit kwartje direct valt, is de vraag. Duidelijker wordt het als Sandra Tilburgse straatnamen noemt. "In de Noordstraat en de Gasthuisstraat sloegen bommen in waarbij huizen zwaar werden beschadigd. In de Noordstraat kun je dat zien, er hangt een plaquette aan de muur." Ook de afbeelding van een schoolschriftje met een brandgat erin, spreekt boekdelen. "Stel je voor dat mijnheer Paul Joods zou zijn. Wie gaf hier dan les? Hij zou worden meegenomen …"

Om de hoek

Dan verschijnt een oude zwart-witfoto waarop twee jonge vrouwen op een fiets stappen en zich snel uit de voeten maken. "Hé … dat huis ken ik!," roept iemand. De jongen krijgt bijval: "Ja, dat is hier om de hoek!" Sandra legt uit dat veel mensen verzet pleegden. Zoals ook deze twee zussen. "Louise en Blanche Piroutin hielpen piloten bij het onderduiken.” Vervolgens legt ze uit welke geheime methodes het verzet gebruikte om zo onopvallend mogelijk hun werk te doen.

Familieverhalen

Gedurende de gastles is het rustig in de klas, maar enkelen kunnen hun ongeduld nauwelijks verbergen. Ze willen iets vertellen. Dat wat ze in hun eigen familiekring hebben gehoord. Een meisje heeft de Amerikaanse begraafplaats in Margraten bezocht. Een klasgenoot vertelt over een oom van zijn opa: die was gevlucht uit een concentratiekamp en dook onder. Nog een spannend verhaal, dit keer over iemand die zijn buurtgenoten nog net op tijd kon waarschuwen voor een naderende aanval en vervolgens zelf bijna werd doodgeschoten. Iemand vertelt dat zijn ouders onlangs hebben ontdekt dat familieleden bij de NSB zaten … het ene verhaal roept het andere op. Helaas gaat de zoemer voor de pauze.

Wil jouw basisschool ook deelnemen aan een van de erfgoedprogramma’s van Stadsmuseum Tilburg? Kijk dan op: www.stadsmuseumtilburg.nl/educatie.