De komende weken staan volop in het teken van de Olympische Winterspelen in Italië. Tilburger Friso Emons zal daar als shorttracker aan deelnemen. Hij is niet de eerste stadgenoot die bij de winterspelen de olympische status krijgt. Naast het alom bekende fenomeen Ireen Wűst, zoals bekend de beste Olympiër aller tijden in Nederland, waren er ijshockeyers en bobsleeërs uit onze regio olympisch actief. En ook nog schaatsster Ingrid Haringa.

Foto's: Pix4profs/Jan Stads

De al weer enkele tientallen jaren in Tilburg woonachtige Ingrid Haringa beschouwt zichzelf inmiddels als echte Tilburgse, zoals ze aangaf in een interview voor het boek ‘Olympische verhalen en meer’ over de ervaringen van Midden-Brabantse atleten met de Olympische Spelen. Ingrid nam zonder een medaille te halen deel aan het schaatsen in 1988 in Calgary. In 1992 en 1996 nam ze ook olympisch deel als wielrenster en was daar wel succesvol. Zo behoort ze tot het selecte groepje dat zowel aan de winter- als zomerspelen heeft deelgenomen.

Klaas van den Broek in 1980

Ijshockey was en is topsport in Tilburg, maar nationaal van weinig betekenis en wat Nederland betreft zeker niet van Olympisch niveau. Behalve die ene keer in 1980. Twee ijshockeyers van Tilburg Trappers deden toen in Lake Placid mee aan de winterspelen. Dat hadden er overigens drie moeten zijn, maar Gerry Göbel, algemeen erkend als een van de beste ijshockeygoalies die Nederland gekend heeft, werd op het laatst gepasseerd door coach Westberg. Tot veler verbazing. Wie wel deelnamen waren ras-Tilburger Klaas van den Broek (1955) en clubgenoot en verdediger George Peternousek (Praag 1947). Van den Broek: "Het was heel uniek dat wij als ijshockeyers de spelen haalden. Wij waren in 1978 kampioen geworden bij de WK in de C-poule en bereikten een jaar later in de B-poule de finale en kwalificeerden ons toen voor de spelen. Met ook oud-ploeggenoot Jack de Heer in ons team bleken Canada, Rusland en Finland een maatje te groot voor ons. Maar we speelden gelijk tegen Japan. En we wonnen van Polen waardoor we uiteindelijk 9e werden. Het was een onvergetelijke ervaring voor George en mij."

Klaas van den Broek was ook bij het zogeheten ‘Miracle on ice’. De overwinning van het Amerikaanse collegeteam op de destijds onverslaanbare geachte Sovjets. "Ik was bij de wedstrijd in het stadion, maar ben na de eerste periode verder op de tv gaan kijken, omdat je het daar veel beter zag dan in de hal." Tilburger Nico Toemen, destijds 22 jaar en toen al een topscheidsrechter, was als linesman bij het fameuze treffen aanwezig en later ook bij de wedstrijd van team USA tegen Finland toen de gouden medaille veilig werd gesteld.

Bobslee als olympische kans

Je bent op jouw atletiekonderdeel van heel behoorlijk niveau, maar onvoldoende om je olympisch te kwalificeren. De droom die Ilse Broeders, Kitty van Haperen en Jeannette Pennings hadden kreeg gestalte via bobslee. Het pionierswerk voor deze opmerkelijke deelname ligt in Groningen. Broeders ging daar biologie studeren en kwam op de atletiekbaan in aanraking met daar trainende bobsleeërs. "Er was jaarlijks een bobstartwedstrijd waarvoor ook een helling gebouwd was. Ik heb aan een test meegedaan en bleek in aanmerking te komen. Het echte werk leer je dan op een echte baan. Dat was voor mij in Igls vlakbij Innsbruck. Dat bleek goed te gaan. In 2000 werd bekend dat in 2002 in Salt Lake City een tweemansbob voor vrouwen van start mocht gaan. Omdat ik al wat ervaring had, werd ik als een van de twee piloten aangewezen." Broeders kende Jeannette Pennings en zocht haar er bij als startster. Dat kreeg gestalte in Salt Lake City als Nederland 2, een team dus met roots in de Tilburgse atletiek. Legendarisch is nog dat dit team in Turijn 2006 al in de eerste run over de kop ging. Het ergste en gevaarlijkste dat er met de bob kan gebeuren. Ze bleven ongedeerd, maar waren zo van slag dat ze niet meer van start gingen.

Veelvoudig kampioen speerwerpen Kitty van Haperen dacht nog ooit de Olympische limiet voor dat onderdeel te halen, maar werd door een trainer richting bobslee ‘geduwd’. "Ik bleek bij de snelle starters te horen, maar ik werd aanvankelijk door de G-krachten misselijk in de afdalingen. Ik vond het vreselijk, maar ik heb toch doorgezet." In 2006 werd ze met Eline Jurg 11e.

Drie Olympische deelnames

Arno Klaassen werd als potentiële bob-deelnemer gescout bij studentenkampioenschappen atletiek. Arno was een zeer verdienstelijk sprinter. in 2006 (Turijn), 2010 (Vancouver) en 2014 (Sotsji) is hij bij de spelen geweest. In 2010 tot zijn teleurstelling als reserve. "Je maakt dan wel deel uit van het team, maar juist in Vancouver gebeurde dat niet. Willem-Alexander heeft nog geprobeerd dat aangepast te krijgen, maar het lukte niet. Later werd het Nederlandse team naar huis gestuurd, omdat stuurman Edwin van Calkar het onverantwoord vond om op de als levensgevaarlijk bekend staande baan van Whistler van start te gaan. Omdat ik niet in het dorp zat (mocht zitten) ben ik gebleven. Dat leverde een tweede koninklijke ontmoeting op, want een van de mensen die ons aan de bar kwam troosten was oud-bobsleer prins Albert van Monaco. Al met al beschouw ik de olympische deelnames als een heel bijzondere ervaring in mijn leven."

De verhalen van de Tilburgse wintersporters zijn terug te vinden in het boek ‘Olympische Verhalen en meer’ van Henk van Doremalen en Thijs Kemmeren dat in 2024 verscheen bij uitgever Pix4profs.